Thuis en Uit

De playoffs waren al een poosje binnen, sinds zaterdag weten we wie Donar “eraf “mag proberen te spelen: Den Helder Suns. Noord Nederland tegen Noord Holland en dat mag ook nog eens met thuisvoordeel. 

Het wordt interessant, absoluut.. Een van de weinige leuke dingen die op dit ogenblik uit de USA komen,  is een stroom van bizarre playoff uitslagen in de NBA. Thuisvoordeel is daarbij nou niet direct het eerste wat er in het oog springt. (Denver, op grote hoogte, is eigenlijk het enige team met structureel voordeelhet

De druk op de thuisploeg is hoog, door de verwachtingen, die het seizoen hebben gewekt. Blijkbaar is dat heel lastig om mee om te gaan, want het aantal “steals” in de eerste wedstrijd overtreft de voorspellingen, tot nu toe.

Nou is de kans dat in een “best of seven”, zoals in de NBA, uiteindelijk de sterkste boven komt drijven best groot. De Nederlandse opzet met “best of three” is een manier die de eerste ronde heel spannend maakt. Sommigen van ons proberen nog steeds te verdringen, hoe de favoriet uit het Noorden er ooit in twee wedstrijden afging tegen een tamelijk tijdelijk experiment van een eredivisieclub ergens in de buurt van Tilburg…

Maar wat is nu het voordeel van thuisspelen? In Martiniplaza is de sfeer altijd geweldig. De zaal is de beste van Nederland, het publiek is het beste, luidste en trouwste. De coaching staf zal net zo bezig zijn met verwachtingsmanagement, als met een scherpe analyse van de sterktes en zwaktes op basketballgebied. Donar is de atmosfeer gewend en laat zich er graag door dragen, maar voor de tegenpartij is een wedstrijd in Stad toch echt een soort hoogtepunt, en de verwachtingen spelen een minder drukkende rol, waardoor ze een beetje vrijer uit zouden kunnen spelen. En dan heeft de uitploeg altijd het wapen van een indrukwekkende score of stop. “To silence the crowd”. Als het publiek daar een antwoord op heeft, is dat het echte thuisvoordeel. Ik zou zeggen: de gasten zijn heel welkom….

Joost mag het weten

 Ze noemden het een congres. Een congres is een grootschalige en vaak meerdaagse bijeenkomst rond een bepaald thema, waar bijvoorbeeld wetenschappers of leden van een bepaalde organisatie aan deelnemen. Als het meerdaags is, dan zijn de maaltijden en andere pauzeactiviteiten misschien wel de belangrijkste gelegenheden om informatie en ideeën uit te wisselen. 

Dit was een middagje voor sportcoaches, georganiseerd door FC Grunnen en de Talenthub. Dick Lukkien was jarig en er werd iets verteld;
veel inbreng werd niet van de deelnemers gevraagd op het eerste gezicht. 

Gelukkig was er wel een borrel en waren er ook leuke collega’s om mee te praten.

En gelukkig liet de keuze aan onderwerpen wel ruimte om juist iets met samenwerking en “wisdom of the crowd” te doen. Het werd dus best een welbestede middag.

Neem nou Joost van Geel. Deze oud Sportcentrum-collega en ALO-Billy is tegenwoordig hoofd der Nationale Coachesschool. Bij Coach NL is hij ervoor verantwoordelijk dat de topcoaches van alle mogelijke pluimage hun persoonlijke ontwikkeling optimaal kunnen vormgeven. Dat dat enig inzicht vergt in veel sporten en bovendien de noodzaak af en toe zo breed mogelijk te kijken, lijkt me wiedes. 

Joost had zich duidelijk voorgenomen om zijn verhaal in een zo interactief mogelijke setting te vertellen en slaagde daar goed in. De toehoorders werden deelnemers wisselden informatie uit en dansten bijna door elkaar heen. (van sommigen weet ik nu zelfs de achternaam van hun moeder!)

Dit paste dan ook erg bij zijn thema: “de coach van de toekomst”.

Voor mij klinkt coach van de toekomst als een pleonasme. Het verleden hoef je niet te coachen toch? After the Game is before the game. Toch ziet Joost nog wel een rol weggelegd voor dat wat vroeger gebeurd is. Komen we zo op.  Voor de aanwezige Coaches vdT heeft van Geel eerst een paar andere aanbevelingen:

• wees Nieuwsgierig! zegt hij. Joost hoeft het ook niet allemaal te weten. Nog steeds is kennis een heel belangrijke factor, maar het gaat niet meer zozeer om wat je weet maar meer om wat je nog niet weet. Dat betekent vragen, luisteren, om je heen kijken.
• wees Zelf-reflexief.  Vraag je af hoe je beslissingen, adviezen en de positie die je inneemt ten opzichte van de sporters werken. Moet het anders?
• wees Zelfsturend. Je eigen autonomie, maar ook die van de mensen om je heen behoeft bewuste en structurele  aandacht. Van Afhankelijk naar Onafhankelijk naar Samenhang. 
• wees Empatisch. Coaches die aan éénrichting verkeer doen (coachen via decreten), zijn overbodig geworden.
• en tenslotte verrast Joost de (hier en daar wat oudere) toehoorders door de rol van de coach in de prestatie-teams te vergelijken met die van de grootouder. Niet de zorgen over het brood op de plank en de directe opvoeding, maar wel in staat om een metapositie in te nemen. Een Pater  Familias die belast is met het draagvlak onder het proces.

Maar dus is de coach van de toekomst ook iemand met levenservaring en een hoop stilzwijgende kennis, en die mogelijk het tipping point voorbij is: Zoveel weten, dat je weet dat je niets weet. Vat ik het zo goed samen, Joost?

Vijf voor twaalf

 “Misschien moet ik het terugnemen en is het toch echt tijd dat je opstapt, Kaj!” 

Het drukte me met de neus op de feiten en de informele borrel, waar ik met collega’s zat, in de werkplaats van het Sportcentrum kreeg een extra lading.

Er was een stilte na bespiegelingen over de komende tijd. Een behoorlijke groep sportleiders neemt binnenkort afscheid, en hoe moet dat dan. Ik mocht me even gelukkig prijzen met het onbegrip, dat ik daar ook bij hoorde. 

Nu keek ik net even op mijn horloge, omdat bijna alle aanwezige collega’s dat op dat moment ook deden. Smartwatches, verbonden met smartphones, daar konden allemaal dingen mee en dat lieten ze aan elkaar zien. 

De knol, die ik tevoorschijn trok, hing aan een ketting en moest worden opgewonden. Hij gaf mijn tijd aan. Ik was opeens toch duidelijk van een andere generatie.

Kaj

Figures that do not add up

 

Op de een of andere manier is mijn brein gedresseerd om 22:22 te zien. Als ik al toevallig naar de klok op telefoon of tv kijk, is het vaak 22:22. Wel zo vaak zelfs, dat het bijna geen toeval meer kan zijn. Aangeleerd toeval? Bestaat zoiets?

Ook afgelopen zaterdag, tussen 20 en 21.00 uur ergens, was het 22:22.

In dit geval was het de ruststand bij onze wedstrijd. Toeval? Nou daar had den we eigenlijk niet zoveel aan over willen laten. Harde cijfers lagen ten grondslag aan deze wedstrijd. 

En ik had de optelsom was heel precies doorgenomen en we waren het er nog wel zo over eens geweest: 

Zeg we nemen 16 driepunters en we schieten 25 %. dan scoren we 12 punten. We schieten ook nog 40 keer binnen tweepunts-land, inclusief layups.. Niet te veeleisend: 35 %. Dat levert 28 punten op. Met genoeg schoten onder het bord moeten we toch wel 10 keer naar de vrije worp lijn kunnen. Dat oefenen we altijd op 60 plus %, dus 12 punten is ook daar redelijk. Toch?

Instemming. Dat moest kunnen. Hoofdrekenend kwamen we op 52. Halen we 52, dan winnen we best de helft van de wedstrijden in onze competitie. 

Dan ken ik de tafel van 13 nog en weten we dat we op 13 per kwart uit komen.

Bugger. Halverwege liggen we dus al 4 achter op schema. en toch klopte het wel aardig: we hadden zelfs al boven verwachting drietjes geschoten en ook qua lay ups zaten we redelijk in de race, evenals met het krijgen van vrije worpen. Het krijgen overtrof de verwachtingen. En we namen ze ook allemaal. En dat nemen heeft ook altijd vooral onze aandacht. De take, not the make. 

Something did not add up, bedacht de coach later op die avond (toen het toevallig 22:26 was), het maken was wel onze makke. Is dat nu liegen met cijfers? Lies, Damned lies and statistics? Of alleen een beroerd uitgesproken voorspelling? Het percentage Vrije worpen was geen 60% maar 16…

Noaber-Ubuntu

 De vrouwen eredivisie voetbal begint weer. Leuk stukje van Jonna ter Veer op de Nos-site.

In Twente “boetseren” ze een nieuwe succesploeg met “Noaberschap” als uitgangspunt. Samenvatting: de tamelijk nieuwe ploeg gaat het goed doen, want ze gaan “omkijken” naar elkaar. Mooi uitgangspunt. De kampioensploeg is helemaal vernieuwd en de vaste krachten zijn weg. Dat wordt nog wat want dat waren individueel topspeelsters. Toch denken ze in het oosten dat dit wel eens een geluk bij een ongeluk zou kunnen zijn. De vertrokken vrouwen waren “misschien wel wat dominant” en “niet zo makkelijk te managen”. Dus.. goede hoop op beter. Op het bord bij het veld, dat de ouders moet helpen relativeren, kan de zin “Het is hier geen Championsleague” als worden doorgestreept. Zover zijn de vrouwen hier al.

Bij de woorden “Noaberschap” en “omkieken” ging mijn hart als coach sneller kloppen. Dat is namelijk Twents voor Ubuntu. (Een mens is een mens als die wordt gezien door andere mensen. I am, because we are) Zo hoort het in de teamsport. Toch wil ik de Leu oet Twente even waarschuwen…

Ubuntu of Noaberschap laat zich niet “managen”… je moet het doen… 

Ik vrees dat het idee is, dat deze groep, met mensen die (het management laat…) omkijken naar elkaar, makkelijker te managen zal zijn. … en dus heel goed zal presteren…

Echte prestatie ontstaat (soms.. het is sport, he?) wanneer onafhankelijke, zelfbewuste kikkers geen manager nodig hebben om hun kruiwagen te duwen.. Het is bijna dierendag, dus er kan nog wel een fabel worden doorgeprikt: die van “een leger van herten geleid door een leeuw” dat zou winnen van “een leger leeuwen geleid door een hert” Gelooft u het zelf? 

Managen?

Ik wens de mensen in Twente na hun “forming” mooie herfststormen en een mooi normeren toe. 

coachkaj

Opvolgers

“Mensen die echt wat willen leren en de de volgende topcoach willen worden, zitten natuurlijk op de eerste rij”, begon Joop Alberda zijn betoog in het Willem Alexander Sportcentrum. Het was op die rij in het amfitheater vrij rustig.  

Je bent nooit te oud om te leren en oud collega Alberda heeft natuurlijk wel iets te brengen, dus ik zat er wel. Omdat ik wel wat te oud ben om Joop’s opvolger te worden, volgde ik het van tussen de andere wat grijzere en kalere hoofden, wat meer naar achteren.

Joops verhaal over wanneer een team geen vriendenploeg meer is en wanneer respect en vertrouwen de basis is voor samen presteren, blijft interessant. Goede vraag wel, waar alle aanstormende coachtalent wel zat, die avond. Joop had een punt. Het programma van die avond, georganiseerd door de Noordelijke Talent Hub van NOC/NSF, had niet voor niets de titel “De Opvolgers”, meegekregen?

De eerste rij was inderdaad wel waar ik vroeger zat, bij clinics Ik zat zelfs op Joops boot in het Oosterhamrikkanaal omdat ik dingen wou weten en omdat ik van plan was om een keer, als ik daar aan toe was, met de Nederlandse basketballmannen of -vrouwen naar de Olympische Spelen te gaan. 

Opvolgen, dat deed je ook door assistent te worden, in de keuken te kijken van een topcoach. Assistent van Vladimir Heger, wilde ik wel worden. Heger was toen onze bondscoach en topsportcoördinator. Hij schreef (met de hand, in blokletters) een plan dat Nederland in de richting van OS moest krijgen. Dat was in mijn ogen een mooi plan, daar zag ik ook een rol in weggelegd. 

Mensen bij de bond dachten daar toen anders over en Heger werd uitgerangeerd. Te lief, te intellectueel, teveel visie, te grote plannen? Ik probeerde hem dan maar op te volgen, ik solliciteerde daarna ook naar de functie van vrouwenbondscoach..  anderen werden geschikter bevonden. Misschien was het te vroeg, misschien was ik ook wel te lief. 

Anderhalve maand later luisterde ik - je verzint zoiets niet - naar Joop’s letterlijke opvolger. Toon Gerbrands hield een inspirerend betoog over de weg naar de top. Ook die van de coach. De weg van de held. Welke stappen moet je maken? Op de eerste rij zitten, mensen bellen, met toppers praten, beetje gek ervan zijn en alles willen meemaken en leren wat je nodig hebt.. en dan zit je nog maar op 90%, dus je bent nooit klaar. 

En dan.. moet je ook nog maar zien hoe het valt.. om het cirkeltje helemaal rond te maken..op diezelfde inspiratiedag werden de plannen van de huidige Technisch Directeur van de Basketballbond uitgelegd… klonk goed.. klonk bekend zelfs.. 

Van achteruit de zaal (ook daar…) kon ik niet laten om luidkeels te verzuchten: “Vrijwel helemaal Hegerplan.. 40 jaar verspild.” Veel andere, wat oudere aanwezigen wisten het ook.. Ach… nu zijn andere mensen aan de beurt: ook zij die wilden opvolgen hebben weer opvolgers…..

Schoenen uit

 “We willen volgend jaar weer kampioen  worden, coach.”, zeiden de meiden, nadat het feestgedruis was verstomd. “Repeat! maar dan moeten we wel stappen maken..”

We zaten bij elkaar na een zeer geslaagd seizoen. Kampioen van de promotiedivisie, studentenkampioen, onderweg naar de Europese University Games, zelfs in gesprek over de mogelijke gang naar de hoogste klasse, maar die stap bedoelden ze niet. Het moest een beetje harder. 

In de studentensport is de ‘hogere wedstrijdsport” meestal het hoogst bereikbare. We bedoelen dan het op een na hoogste niveau. Dan kampioen worden is een witte raaf. Dit was zo’n bijzondere situatie en veel meiden bleven.

Stappen maken dus. Ok. 

Newsflash, Spoiler Alert: Het werd niks. Even goede vrienden in het gouden team? Ook dat even niet.

In mijn huidige functie, op zoektocht naar sportkennis, zat ik een paar weken geleden bij  Koen Lemmink van Bewegingswetenschappen. Mooi gesprek. Wat kunnen we als Sportcentrum betekenen voor onderzoek en de verspreiding van kennis? En wat voor onderwerpen komen er dan zoal langs?

Als voorbeeld wees Koen op het onderzoek dat bij BW in Groningen gedaan was naar de belastbaarheid van sportende vrouwen. Stond net een flink stuk over in de Volkskrant. 

Heel interessant: wij hadden in ons top jaar ook aan een onderzoek van Sportkunde meegedaan: de trainers bedachten hoe zwaar een training moest zijn op een twintigpunstschaal, de speelsters stuurden na de training individueel een appje naar de onderzoeker. We hadden data over onze belastbaarheid, zoiets moest hier natuurlijk ook aan ten grondslag liggen. Geïnteresseerd las ik het artikel nog een keer.

Een citaat trof me en dat ging niet over de belasting tijdens het seizoen: voetbalinternational Danielle van de Donk had het over het vrijwel niet hebben van vakantie. Na de belastende competitie doen dezelfde hard trainende en veel spelende vrouwen ook weer volop mee in de toernooien. Wanneer rust zo’n sportvrouwenlijf nou?

Ik kreeg opeens zo’n irritant gevoel.. of er iets in mijn schoen zat. Ook mijn team van hard studerende en hard trainende meiden had geen vakantie gehad: ook in de volle zomer in Kroatië was het presteren geblazen. We hadden allemaal het stappen maken hoog in de agenda staan. 

En wanneer kun je nu tegen het volledige Roemeense nationale team spelen, tegen Litouwsen uit de Euroleague en ook nog ’s ochtends een hele zaal beschikbaar hebben om te trainen? What does not kill you makes you stronger, of niet?

Het was een geweldig jaar, met een geweldige zomer, maar het ding in mijn schoen vertelde me opeens een boel nieuws over de redenen waarom het het jaar daarna niet liep. De meiden waren opeens langdurig geblesseerd of verloren om andere redenen af en toe betrokkenheid. Is er ook zoiets als antibasketballgif? Wat zit er toch in die schoen? Opeens denk ik aan Jan Janbroers, misschien wel de beste coach die er in Nederland heeft rondgelopen. Een dokter die het medicijn kende tegen antibasketbal vergiftiging: Blokjesvoetbal! 

En ik zeg altijd: You got all summer.. en dan bedoel ik om die finishing skills aan te pakken of power op te bouwen voor de rebound.. 

Niet alleen maar dus… Andere dingen. Een boek lezen, wandelen. Badmintonnen tot de vegaburgers klaar zijn… je schoenen uittrekken om je voeten te bevrijden van irritaties..

En wat zat er nou feitelijk in mijn schoen dat zo zeurde?

Het was veelzeggend: een magneetje van mijn coachbord….

Wat basketball zo leuk maakt

"Games tot elf, twee punten verschil", het verloop van een potje squash is zo logisch als de sport zelf. 

Twee punten verschil, dat vindt iedereen ook wel redelijk, lijkt het. Je bent al zo lang gezamenlijk opgetrokken in de score, zo aan elkaar gewaagd, dat het doordrukken van de winst ook wel wat inspanning mag kosten. 

Ik refereer nog wel eens aan de oude regels van het spelletje, toen ook 1 punt verschil nog mogelijk was. Vaak waren dat toch de mooiste. Twee punten verschil is voor watjes, roept de basketballer in mij.

1 (zegge: één)  punt verschil: dat zijn toch wel de mooiste overwinningen, vaak. Voor de poorten van de hel weggesleept, zonder herkansing. Heerlijk.

Nou. Niet altijd. Neem afgelopen weekend. We gaan in onze tweede Coppa Universatea meeting tegen Uilen 2 de hele wedstrijd gelijk op. Wij voor, zij voor, nooit meer dan punt of 5 verschil. 

Precies zo'n verschil maken mijn meiden aan het eind goed. Overtime dreigt of lonkt. Bij een gelijke stand  besluit de scheids ons de bal uit te geven. 6 seconden op de klok. 

"Zullen we een time out nemen?", vraagt assistent- coach Rianne. 

"Ze weten wat ze moeten doen, " vind ik. Organiseren, mensen op de goede plek. opties genoeg om een schot te kunnen lossen. Overtime hebben we al, winst kunnen we krijgen. Wat basketball zo leuk maakt.

Nou: ze bakken niks van het out of bounds-spelletje. Maar de bal wordt wel goed ingenomen  we tellen allemaal mee. 6, 5andere kant opkijken, 4 en uit eigen improvisatie komt opeens, 3 een prima kans voor een linker lay up voor Marina. krijgt de bal, 2,1, net op tijd uit de hand, 0, ploef! Buzzerbeater.

De ontlading is groot. De derde overwinning in de tweede divisie is een feit. De Fat Lady heeft gezongen.

Oh nee? We hebben het toch allemaal goed gezien, meegeteld? Ja.... Maar de scheids heeft toch het gevoel dat de klok eerder gestopt had moeten worden. Oh ja? Bij het loslaten dan soms? Bal in het netje is toch pas de score? 

Helpt niet. Scheids zet een seconde op het bord. Time out. 1 seconde betekent 1 pass is mogelijk en dan geen schot weggeven. In elk geval geen driepuntspoging. 

Time out over. Oh , nu is het zelfs 2 seconden geworden? Dat is helemaal raar, maar meer dan dat: dan is opeens ook een tweede pass nog mogelijk. Twee seconden is zo'n eeuwigheid die Basketball zo mooi kan maken.

U voelt hem al. Linkerhandje van Laura komt onder de bal en hij gaat erin. Shit....  overtime... gelukkig geen driepunter, daar is iedereen, inclusief de tegenstander het over eens. 

Alleen: de Scheids niet. Hij weet het niet zeker, maar geeft toch een drietje. 

Maar ho even: iedereen heeft dit toch gezien? Dat helpt niet. De beslissing van de scheidsrechter telt.

Hij weet het na afloop ook niet echt zeker, hij is bereid om videobeelden terug te kijken, die zijn niet ogenblikkelijk beschikbaar. Game over. Anticlimax.

Voor wie wil weten hoe het afloopt, met zowel op video vastgelegd dat we qua gebruikte tijd al goed zaten, als dat de plaats van afdrukken geen 3 punten waard was? We treden in verbinding met de bond, alle bewijzen mee. Antwoord per omgaande is dat de scheidsrechterlijke beslissing blijft staan, zelfs als die zelf aangeeft dat het fout was.

Goed gespeeld. Alles goed gedaan. Gewonnen, maar geen punten.. zoiets. Tijd voor nieuwe inzichten, die basketball net zo mooi, maar soms eerlijker zou maken?

Semesterexodus

 "Until when will you be here tonight?', vroeg de enthousiaste, beginnende squasher Konstantin vorige week. Dat was nadat ik - dat overigens in het Duits, - hem een compliment en feedback had gegeven. Daar ben ik voor, tenslotte. En meer niet. En dan is Duits soms even fijn, als hij met z'n eveneens Oostenrijkse vaste maatje op de baan staat. Dan krijg ik dat met een heerlijk accent weer terug. Mooie momenten. 

Maar hoezo vroeg hij dat? De training duurt tot 20.00, dat weet hij toch wel? Daarna zeg ik meestal: tot de volgende week. Ubuntu, even zorgen dat iedereen gezien is, en weet dat hen volgende week weer welkom is. All in a days work at the Sportscenter.  

Maar het was anders. Het is bijna 1 februari en dan eindigt er iets voor vele studentsporters: een semester.

Deze mannen maken deel uit van de semesterexodus. En daar was ik niet op voorbereid. Ook niet op het feit dat sommigen hier blijkbaar echt bij stil staan. Studenten. Het zijn passanten, maar het zijn vooral ook mensen die iets wezenlijks voor hun leven hebben gedaan, hier in Groningen. En sommige daarvan willen dan ook eten merken dat ze zich in de sport gezien hebben gevoeld. Goh, dat voelt omgekeerd ook bijzonder, opeens. De coach beseft dat er meer is dan feedback geven in een tak van sport. Het is ook echt ruimte voor betekenisvolle ontmoetingen.

Konstantin en Manuel hebben zelfs een attentie meegenomen. (Grüner Veltliner?, raadt een collega met brede wijnkennis meteen..) Maar het is veel meer dan dat. 

De volgende dag is het een klein groepje Erasmus-studenten van de 3x3 basketball cursus dat me staat op te wachten om dag te zeggen. Ze gaan "de coach", missen, zeggen ze. 

Wow. Deze mensen zie ik waarschijnlijk nooit weer, maar we hebben toch echt contact gemaakt. Bij een team weet je zoiets. Ook daar hebben we een overgang: Irene stapt op, Alex stapt in. Aan het eind van het seizoen is er een begin van een volgend seizoen. Daar sta je ook wel bij stil, als team en als coach. Een semester-drempel is blijkbaar voor meer studenten echt iets memorabels.

Ik voel met trots en dankbaarheid dat ik hun verblijf in Stad blijkbaar een beetje heb kunnen bijkleuren. Dat maakt ook dat we kunnen uitkijken naar de volgende lichting en dat we volgend jaar met extra aandacht de drempel van het semester zullen beleven. Met betekenisvol afscheid en nieuwe ontmoetingen. 

Dank je wel, Konstantin, Manuel, Leon, Balthazar en Ting. (en alle anderen)
Het ga jullie goed.

Coaches Collectieven

 Hoe sterk is de eenzame coach?, dacht ik vroeger wel eens als ik met 5 speelsters naar Utrecht was afgereisd. Zo'n gevoel van eenzaamheid, duurde niet lang. Het bestond juist naast de extra saamhorigheid. Het ging immers nooit om wie er niet bij was en des te meer over wie er wel waren.

Twee kanten kwamen vandaag langs in een stukje podcast. 

Eerst de kijk van de gebroeders Zeeman (Gamechangers podcast) op het Sportgala en de prijzen. Natuurlijk heeft de roeicoach het verdiend, maar hoezeer gaat dan niet een uniek moment in de sportgeschiedenis verloren, als je niet de onwaarschijnlijke hegemonie van de wielerploeg in dit jaar in de spotlights zet? Zoiets komt geheid nooit meer terug. Dat betekent dat daar meer dan uitstekend gefaciliteerd is. Merijn Zeeman is uiteraard de eerste die zegt dat die prestaties niet alleen zijn verdienste zijn, maar die van het Team, de organisatie, het collectief Jumbo Visma.

Dan het punt dat de broeders gebruiken als illustratie bij de Game-changers serie: De andere kant van de medaille, vanuit het persoonlijke perspectief van Joop Alberda, topcoach van de vorige eeuw en daarna admiraal-buiten-dienst van de hele Nederlandse coachvloot: 

Op een gegeven moment wordt je ook eenzaam als coach. Niet zolang je de coach bent, die spelers coacht, maar misschien wel nog op een niveau daar boven. De coaches-coach, de super expert, die bijzondere resultaten heeft geboekt, hoeveel mensen heeft die nog om zich heen om echt mee te reflecteren? Kun je dat überhaupt nog wel, als je degene bent die toch echt overal de meeste ervaring en kennis met zich mee brengt?

Hier kan het oude grapje over het verschil tussen Onze Lieve Heer en de sportcoach. (OLH denkt zelden of nooit dat hij sportcoach is..) Dat gaat zeker niet op voor Joop, maar wat als je alleen nog maar "terug-reflecteert" en je ervaringen uit het verleden ter beschikking stelt, zonder dat daar het alles overheersende en altijd aanwezige: "Wat kan ik hiermee morgen voor mijn team betekenen???" nog als prikkel aan vast zit? Dat is voor de coaches die ik ken in elk geval hun reden van bestaan. Ontbreekt die, en zit je ook niet meer in een vorm van evenwaardig reflectie-collectief, dan ligt de eenzaamheid op de loer, inderdaad.

Wat kunnen deze overpeinzingen morgen betekenen? 

een voorstel: We voeren bij het sportgala een prijs in voor het Coaches Collectief van het jaar. 

bevestiging: Dankbaar voor de werkomgeving. Zo zie je maar hoe belangrijk de klus is om ook rond de studentensport in Groningen de samenhang en kruisbestuiving weer op gang te krijgen en duurzaam te maken.

motivatie: De meiden uit mijn eigen team vertellen hoe fijn ze zijn, als mensen, maar ook als reden van mijn bestaan.

Ik wens iedereen mooie reflecties en in zie jullie, in 2024.

luisteren: Broertjes Zeeman

Flipping the court

 Je hebt wedstrijden niet door zien gaan, je bent een speelster kwijtgeraakt, er waren er ziek en tot overmaat van ramp kunnen we maar 1 keer trainen deze week. 1 uur en twintig minuten Basketball en dan wil je ook echt "lekker" of "stevig" trainen. soms wordt dat dan juist niks. Quién espera mucho, puede poco esperar... zouden mijn Spaansen het Gabriel Garcia Marquez na zeggen.

Soms valt het tegen, soms valt het mee. Nu verkeren wij in de gelukkige omstandigheid, dat we een "graag" team zijn, Gretig in verbeteren, en ook dorstig naar nieuwe prikkels, en dat niemand dan ook een voorstel om zomaar een uur voor de training al bij elkaar te zitten, afwees.

Dus kwam het Deliberate Practice Plan -spel weer eens op tafel. Niet alles verbeteren, maar de aandacht richten op wat nu het meeste oplevert: Het werkt nog steeds.

De meiden maakten een bewuste keuze om iets te verbeteren wat het team naar hun eigen idee het best zou helpen in deze fase. Maar ze durfden dat ook uit te spreken en aan de anderen te laten zien. Mooi om de processen mee te mogen maken. Van iemand die simpelweg zegt: "ik wil gewoon altijd in de rebound, en zeg dat ook maar tegen me" of iemand die na eerste een hele waslijst overdenkingen te hebben opgeschreven, tenslotte zich beperkt tot een simpele schop onder de eigen kont  tot aan de filosofische wens toe om de Chaos te beheersen... Schitterend.

Gewapend met een plan kwamen ze daarna hun vloer op. De speelsters waren de baas op hun veld. Ze hadden de elkaar verteld waarin ze hun bijdrage, hun rol in de Mojo konden verbeteren. Als coach hoef je dan alleen maar te herhalen wat ze zelf net hebben gezegd en misschien af en toe een vraagje te stellen over de samenhang tussen de individuele verbeterplannen, en verder alleen maar toe te kijken.

Flipping the classroom. Vaker doen, coach..

Basketball op papier

 De Nederlandse basketballcompetities zijn afgelopen. Geweldige wedstrijden gezien, waarbij wie wedde op de uitslag, zijn voorspelling in strijd zag op gaan. NBA-finals lopen nog, de Nederlandse mannenploegen verplaatsen het speelveld heen en weer naar België. De wedstrijden worden door mijn doortrainende Uilen en Moesjes met een schuin oog bekeken. Misschien steken we er nog wat van op.

Mijn gedachten gaan terug naar de tijd dat kennis nog macht was en dat die macht in de zomer werd uitgebreid op de Recyclage en Herhalings-clinics in Brugge. Daar bleek dat half Europa bezig was te proberen het meeste verstand van basketball te hebben. 

Ook buiten de clinics om werd er lang en hevig gediscussieerd, ook met Duvel en Tripel in de man. Ik herinner me een boel discussies, die over het algemeen leidde tot overtuiging nummer 1; dat de coach die het laatst het bord en de stift mocht vasthouden, gelijk had. 

Met name presses en slimme manieren om onder pressie uit te komen waren vaak onderwerp van zo'n discussie. Overtuiging nummer 2: Discusses over presses werden niet gewonnen door de laatste die de pen vasthield, maar steevast beëindigd door te stellen dat noch echte pressie, noch de oplossingen daartegen op papier werken. Ze werken op de vloer of juist niet. Het is psychologie, geen natuurkunde. 

Zo hebben we ongetwijfeld een van de meest historische finales meegemaakt tussen Donar en Leiden. Vooral de van de zijkant geschoten beelden van de laatste minuten moeten voorlopig op elke coachcursus en -clinic worden getoond als illustratie voor alle X&O fetisjisten: Wow. Dat is sport. Het werkt niet op papier of op een coachbord... maar op de vloer. Zoals mijn zeer gewaardeerde center en vloercoach Bonny Appelman altijd zei: " It is the Energy, Stupid!" 

Kick off... or?

Er is weer aardig wat afgetrapt bij de RUG. Het Academisch jaar, al spreken we daar netjes van openen. Iets openen kan ook nog wel een verrassing zijn, maar bij het Academisch Jaar weten we wel zo’n beetje wat er gebeurt. Queen’s Gambit of Schönfeld-Indisch als opening, daar ligt een doorgewinterde zwartspeler niet waker van. Voor het grootste deel weten we wat er gebeurt. Niet zo verrassend. 

Maar dan weer even later moest het toch spannender. Door de activiteiten “Kick off” te noemen, hebben we meteen de internationals binnen en is het sportieve karakter ook direct duidelijk. 

We beginnen aan iets waarvan we hopen dat we er iets mee winnen. We zullen daarbij zweten! Het langverwachte bouwproces van het nieuwe Sportcentrum werd afgekickt. Hoera. 

Vervolgens, want de eerste vijf jaar moet het ook nog een beetje leuk zijn, werd ook het nieuwe buitenplein geopend. Dat gebeurde echter niet door iets met de voet aan het rollen te brengen, maar met een ietwat gehyped overslagspel. (hopelijk heeft Hans Biemans meer verstand van ping-ping….)

Slechts een halve week later kreeg de start van de samenwerking van de University Services ook die aanduiding Kick -off mee. We gaan met dingen beginnen!

Maar toch…. Kick off van services…. Hier gaan we even op kauwen met uw welnemen. De aftrap, die het begin van een voetbalwedstrijd markeert is toch in eerste instantie iets interns.. Je probeer de bal in de ploeg te houden en je hebt een doel voor ogen. Maar een service is echt een vorm van dienstverlening aan de tegenpartij. Proeft u het verschil? Was hier dan geen sportief begin bij mogelijk geweest? Met een University Servicekanon of zo?

De metafoor van de sportwedstrijd heeft natuurlijk altijd ook iets van inzet, van (over)winnen in zich. Maar toch moeten we misschien eens nadenken over wat we een start noemen. 

Hoe een gebouw eruit gaat zien, dat weten we nog niet precies, en zelfs het programma van eisen (de spelregels) is nog niet helemaal duidelijk. Hoe het met de Universitaire Dienstverlening zal gaan is ook nog heel ongewis, al beginnen we met goede moed. Sport is leuk, zeker. En vaak een mooie metafoor voor het leven. 

Openingen? Daar zijn bibliotheken over geschreven. Pas aan het eind wordt het leuk

Kick offs? We weten waar we heen willen. Het doel is duidelijk omschreven.

Een Service? Dienstverlening! Maar we streven naar een ace.

Het is in elk geval duidelijk dat het om de feestelijk markering van iets nieuws gaat. Dat is wel de  essentie en feestjes kunnen we -zeker als we samen moeten gaan spelen- nauwelijks genoeg vieren. 

het leven is op zich weer een metafoor voor basketball. Maar daar begint het ook anders. Niet met een opening, niet met een service, niet met een aftrap, maar met een sprongbal. De bal wordt opgegooid tussen twee spelers, eentje van elk team. Je weet nog niet welke kant het opgaat, maar de klok loopt vanaf de tik. We beginnen ergens mee: we springen feestelijk in het ongewisse? Let’s have ourselves a jumpball! 

https://www.youtube.com/watch?v=eQ4xr2fOxvk

Goed toernooi is een hele competitie waard

 De GNSK 22 konden eindelijk weer eens. Groningen is nog altijd serieus met de deelname en de begeleiding. Het was mooi dat het weer kon en volgend jaar wordt het nog weer beter.

Deze versie had natuurlijk veel mankementen. AFAS, als sponsor en vormgever van de digitale inschrijfsystemen... Kan niet anders dan dat daar wat fout gaat... En natuurlijk: Het is ook lastig om zoiets na drie jaar voor het eerst weer voor mekaar te krijgen. Het is een raar seizoen, qua rek, er heeft nauwelijks mond op mond reclame plaats gevonden, voor sommigen is het ook vooral een gezellig uitje. 

Natuurlijk. Maar dit soort toernooien ( Daar zijn er niet zoveel van.... Bij het Gumit en andere studententoernooien gaat het nergens meer om...) gun je elke zich ontwikkelende sporter. Er staat een heus kampioenschap op het spel, zelfs mogelijk met uitzending naar Europese Studenten Kampioenschappen. (Portugal volgend jaar, daarna Odessa?)

Dan de foutjes eruit halen, zodat de organisatie ook weer echt op de sport gericht is.(zoals om negen uur op zondag spelen, terwijl je aan de andere kant van de stad slaapt en om acht uur pas het ontbijt is en er geen vervoer is geregeld van slaap naar speellocatie.. dat soort dingen kan niet...) En voila: je hebt weer een toernooi waar je voor gaat. 

Een toernooi van een paar dagen, dat een platform biedt om met andere mensen in korte tijd iets serieus' neer te zetten.  Een zeer waardevolle leeromgeving, waar je spelers een poos bij een hebt, waar je kunt leren een rol te spelen en je een serieuze prestatiesporter kunt voelen.

 Ik ben er graag nog een paar keer bij. Volgende keer nog een serieuzere voorbereiding: Selectie, training, oefenwedstrijd tegen aansprekende tegenstander, en dan zo'n toernooi. Ik durf de stelling wel aan dat die bijna een hele competitie waard kunnen zijn.

Nog lange nait

Het was halverwege augustus van het jaar 1957; het bestuur van GSBV de Groene Uilen ging voor de allereerste keer een basketball-seizoen voorbereiden en op een steenworp van de kroeg waar dat ongetwijfeld gebeurde, versmolten tot tevredenheid van mijn ouders, de samenstellende delen van mijn DNA. 

Ik was er dus net niet bij. Maar ergens ook wel. Ik had nog geen besef van basketball. Het bestuur ook nog nauwelijks. De kennis over basketball kwam uit het korfbal, Groene Uilen waren studenten van de gezelligheidsvereniging Unitas. Daar was het echt gezellig en daar hoefde dus niet ontgroend te worden en de sporters van die club speelden dan ook in hun opgelapte groene shirtjes in een totaal verzuild landschap tegen de ontgroende ballen van Vindicat (Donar) de Katholieken van Albertus (volgens mij: de Slingeraap) of de Gristenen van Vera.. 

Mind you: Het Sportcentrum was er nog niet eens. Er werd gespeeld in de Korenbeurs tussen de gietijzeren palen en op de gerstekorrels of in de Groentenveiling, slippend op koolbladeren. 

Zoals gezegd ik wist niks van basketball totdat ik een juf kreeg die bij Boreas speelde en een “SuperK” meenam naar gym. Maar het Studentenbasketball groeide en bloeide. Vera en de Slingeraap werden samen ENOS, oftewel de Eerste Nederlandse Oecumenische Sportvereniging. 

Toen kwamen de jaren zeventig en Uilen puberde en ik ook
. Helaas heette Boreas nu Olympia, was Enos (nu zonder puntjes) het landelijk spelende vlaggeschip. En nadat Donar de studentensport vaarwel had gezegd, ontstond uit de resten daarvan Moestasj. 

Nu kwam de basketballkennis inmiddels uit moeilijk te vinden boeken en van cursussen. Laat uw dienaar in 1980, net als Uilen net volwassen, toevallig net genoeg diploma’s en boekenwijsheid opgedaan hebben om aantrekkelijk genoeg te zijn voor het begin van een mooie relatie…

Na 42 jaar zijn we nog steeds samen. Saai is het nooit geworden. Verre van dat.  De club heeft elk niveau gehaald, ENOS en Moestasj opgeslokt, kampioenen gebaard en nog steeds meer aantrekkingskracht dan ze aan kan. Dus ik ben ook nog steeds dol op haar… ook nu de basketballkennis van internet en soms van de wind lijkt te komen, en de club 65 is geworden, gaan we nog niet met pensioen. En nog niet scheiden ook. Nog lange nait!

coach Kaj

Een best kort verhaal

 

De schrijver pakte zijn bloknoot, legde het voor zich op tafel en likte aan zijn potlood. Daar kwam weer een verhaal aan. Hij ging er eens goed voor zitten. Hij wilde net beginnen, toen er op het raam werd geklopt. 

Een lange bleke vrouw stond naar binnen te kijken, een witte hand tegen het glas.

De schrijver stond op en liep naar de keukendeur en liet de vrouw binnen. Ze deed haar jas niet uit maar zette wel haar indrukwekkende  wandelstok tegen de wand. 

“Ben jij de schrijver?”, viel ze met de deur in huis. “Och”, zei de schrijver, “het zijn maar verhaaltjes.”

“Lang verhaal kort,” zei de vrouw, “je moet met me mee..”

“Dat schikt niet erg”, zei de schrijver, “Ik zou net beginnen met een nieuw verhaal.”

“Duurt het lang?”, vroeg de dood, want die was het. “Het linkt als een cliché, maar ik heb nog meer te doen.”

“Nee, joh”, zei de schrijver, “Zo gebeurd. Ga effe zitten.” En dat deed de dood.

Ze zat nog maar net, toen de schrijver zijn potlood stevig op het papier drukte en sprak: “Dat was hem al”. 

“Mooi zo,” zei de dood, “Kom. En vertel het me onderweg maar”.

Samen de wei in

Er mag weer wat. Na een enorm lange tijd waarin wij, ieder voor zich, het samen er onder moesten krijgen, mogen wij weer de wei in.

Vanaf maart konden we weer wat buitensport aanbieden, ook voor ”binnensporters” en dan merk je opeens waarom het binnensport is en wat voor een fris voorjaar we hebben gehad. Afstoppen op een glibberig atletiekbaantje, handen te nat en koud om een bal te vangen. Ik zag boksers in hun handen wrijven met hun handschoenen…

Maar de echte die-hards konden weer bewegen. Ze hebben het zo gemist, dat ze zelfs soms stromende regen en temperaturen van ver onder de 10 graden het hoofd bieden.  

Maar bewegen is niet het enige wat we gemist hebben. Uit de mond van de bekende Universitair sportfilosoof Johan Poppinga tekende ik het al eens op: “Wij sportcoaches zijn op de Universiteit de enigen die onze stem nog wel eens verheffen tegenover de studenten, bij minder gedrag”.

Inderdaad. Omdat we ze wijzen op wat goed en wat slecht voor de teamresultaten is. Dat is iets wat binnen de jachtgroep van een team veel steviger doorklinkt dan in de hele maatschappij: “We krijgen Corona er alleen samen onder…” 

Het grootste effect van de bestrijding van het virus zal uit gaan van het opnieuw verspreiden van de teamgeest. Wedstrijden. Winnen, verliezen, elkaar beter maken. En nu gauw een beetje.

een poll met een pointe

Vandaag weer echt en totaal over basketball:

 Op een van de sociale media kwam een basketball-trainersvraag op me af. Het was een soort poll waarin de opdracht was: zet in volgorde van belangrijkheid voor je training:

A: Special Situations

B; Skills and Shooting drills

C: 5 on 5 scrimmage

D: Rebound en defensive drills

Ik heb braaf iets ingevuld, maar zou toch graag in de gelegenheid zijn om mijn keuze uit te eggen en te nuanceren. Ik voel de behoefte zo'n vraag heel erg in het nu te beantwoorden. Dus hoe ziet jouw training er straks uit - als het weer kan? Uhm.. daar hoef ik niet zo heel lang over na te denken maar het is wel een beetje anders dan anders. 

De lezer mag het natuurlijk eerst zelf bedenken: Toe maar.

Mijn keuze: 1 C, 2 A, 3 D, 4 B.

Ja dat dacht ik wel, dat moet ik uitleggen. Fijn dat dat even mag: Klopt het niet met het motto dat u van mij kent: Mijn eeuwige vragen zijn inderdaad, naar Hubie Brown: "Schieten we genoeg? Rennen we genoeg?" Maar u heeft mij ook - bij oefeningen - horen zeggen: "Hela, dit is geen oefening!"

Wat hebt u het meest gemist? Het spelletje. (en als nuance: misschien niet meteen per se de hele tijd 5 tegen 5, maar ook 3x3. ) Spelen! Hoe was dat ook weer? Oh ja: en als je het verdomde om de dingen van D te doen: je body on somebody te zetten, dan verloor je dus. zo was dat. Special situations lees ik in dit verband meer als de situatie dat de bal al ergens is, dat er overtal situaties georganiseerd worden.. Fast Break! En B, schieten en individuele skills.... als je dat niet geoefend hebt in tijden van Corona.... dan heb je wat uit te leggen.. En als je dat wel hebt gedaan, mag je het wel laten zien, maar vooral in het spel. Want dat kan dan weer.. eindelijk.. Veel speelplezier!

D'r bie of nait d'r bie, that is the question

Sorry hoor, dit stukkie gaat niet alleen over basketball... (het leven is een metafoor...) 

Vanochtend in de Volkskrant weer een mooi commentaar van de door mij gewaardeerde columnist Bert Wagendorp.

Net als ik heeft hij zijn hele leven -politiek- tot een minderheid behoord. De minderheid die gelijk had, natuurlijk, maar toch. Ook ik heb nog nooit op een partij gestemd die landelijk meedeed in een kabinet.

Samenwerken op links, roepen we allebei. Het is fijn om je weer zo begrepen te weten op p.2 van de krant. Totdat hij besluit dat D66 er wel en de SP niet bij hoort. Dat vind ik jammer.

Toen ik politiek gesproken ontwaakte, werd ik lid van de PSP. Gebroken geweertje. volledig achter Fred van der Spek. Compromisloos uiterst links. Op uiterst links kan het nu best eng zijn, toen mocht ik me rustig, behalve met portretten van Che ook met Marx zelf, Fidel, Mao en Ho Tsji Minh omringen. Je zou me op z'n minst een zolderkamercommunist hebben kunnen noemen. 

De oudere kaderleden die op mijn studentenkamer kwamen, vertelden dan wel eens wat zij daarvan vonden, de discussie kon oplopen, maar de sfeer was en bleef - uiteraard- erg vreedzaam. Ik leerde veel van ze, niet in de laatste plaats over hoe je een verschil van mening kon gebruiken om een betere mening te vormen... Dat ging overigens net zo als met mijn iets oudere makkers van het Gronings Coaches Kollektief... Veel aan gehad, al die dialectiek, ook toen ik zelf in de positie van mentor en coach kwam.  

De vorige samenwerking op links leidde echter tot Groen Links en na een hoopvol begin begon ik te vinden dat die partij wat teveel naar het midden schuurde. Nog tijdens het bombardement op Belgrado belde ik de SP en sindsdien ben ik daar. Ook de P vind ik hier nog steeds het meest terug. Ik schrik ook wel eens van dingen binnen de partij maar mijn vragen en zorgen kan ik altijd delen, ik krijg direct antwoord en natuurlijk ben ik het niet met alles eens. Stemde voor het associeren met Oekraïne, was geen fan van de aanpak van Ron Meijer, voel me vaak (socialistisch) internationaler en meer Europeaan dan wat gangbaar is bij de partij, maar in grote lijnen zie ik dit programma en deze mensen nog steeds het meest zitten. 

Ik ben trots op mijn zoon die actief is bij Rood. Uiteraard hebben we discussies en uiteraard zijn we het heel vaak niet eens over welke kant we op zouden moeten met de staat van het land en de partij. Intern is het weer hommeles, wat bij Wagendorp net weer de overtuiging versterkt, dat je zo'n steile groep er niet bij moet hebben... Maar wat moet je met de aanstormende talenten die anders of meer willen dan wij? Ze eruit gooien? Met de wijsheid in pacht? Collega basketballcoach Ton Boot zou zeggen van wel.. Voorkom de crisis ...(Ik herinner me ook een jonge Renske Leijten, die door de ouwe Marijnissen op haar nummer werd gezet over een portret van Mao...) Maar het is wel sund van al die energie, he? 

Een zich zelf respecterend team omarmt zijn bijzondere leden en geeft ze ruimte, blijft in gesprek. En pakt zoveel mogelijk van de wijsheid van de minderheid op. Dank ze voor hun inbreng, scherp je eigen mening daaraan. Pacifistisch in gesprek. Shoot hoops not people. En geldt dat misschien ook voor een samenwerkingsverband op links? Ik voel me niet zo steil als de Ventoux..Keertje over babbelen, Bert?