Dood of de gladiolen

 

Geen betere les dan eerdere fouten. Het werk van een basketballcoach is daarop gebouwd. De klassieke “Positive Coaching” Beweging heeft het over de “ELM-Tree of Learning”. Dat is grappig bedoeld, want dat is echt een boomnaam: de Iep, maar het is ook een acroniem: Effort, Learning and Mistake. Van je fouten moet je willen leren en de fouten die een team maakt, vormen uitstekende lesstof voor de volgende wedstrijd. De vraag is altijd: wat doen we volgende keer beter? En zo is Basketball een proces van voortdurende educatie. Na de wedstrijd is vóór de wedstrijd. 

Maar wat als je maar 1 kans hebt? Dat is namelijk het geval in de bekertoernooien, waarvoor nog interessante potten op de agenda staan. Eliminatie boven educatie: Verliezen is wegwezen. Natuurlijk is er maar weinig geheim meer van wat de tegenstander in de ENBL doet. Er zijn cijfers, er is video. Maar lonende, echte, zelf gevoelde fouten heb je nog niet gemaakt tegen deze jongens. En dat is toch minder harde informatie. Hoe verzin je een list, die je voordeel brengt? 

Er is het element van de onderschatting. Sommige sterke teams gaan er wel eens wat dom in. Gebruiken wat “scorebord journalistiek”; ze zien wat “zullie tegen hullie” hebben gedaan en verwachten dat ze “dus” uit kunnen gaan van eigen kracht. 

Echt goede teams analyseren en passen zich gericht aan, houden iets achter om iets verrassends te kunnen brengen. Verrassen is de essentie van de confrontatie. Strategisch en psychologisch denken moet je ook leren. En dan past zowel winnen als verliezen toch weer in het hogere doel.

Bovendien is er iets anders interessants aan bekertoernooien. Ik zal het niet vaak te berde brengen, maar kijk maar naar een verder onbelangrijk spelletje als voetbal: daar had de finale ook bijna Velsen tegen Nijmegen kunnen zijn. De kans op een prijs voor de iets kleinere clubs. 

En als je tegen een oude bekende speelt voor die ene beslissende wedstrijd om de nationale beker? Naast de kennis en de resultaten uit het verleden, is er nog een andere vibe. Er is Cupsfeer, dan zijn er vlaggen en trommels. Soms is er zelfs nationale televisie. Dan herinner je de dingen uit eerdere confrontaties, maar dan gemixt met een extra voorbereiding met een extra verrassingselement. 

Hoe dan ook, je zult de coaches - en spelers - de kost geven die na uitschakeling meteen relativeren: “Ach … misschien wel goed dat we daar geen energie meer aan hoeven te verspelen.“ Of: “we focussen nu weer helemaal op de competitie!”. Het bekertoernooi is direct alleen nog maar belangrijk voor degenen die doorgaan. Maar dat is de buitenkant. Zoals die andere grote Nederlandse sportfilosoof het zei in een van zijn mooiste uitspraken: “Het is de dood of de gladiolen!” Voor Donar gloren er nog veel gladiolen aan de horizon.

Sport en boodschappen

Ik dacht dat er nog wel bezinning zou komen. Dat zou toch zeker niet. Maar echt hoor. Het IOC is nu al bang dat we gedoe krijgen met de Olympische Spelen van 2028 in Magaland. Vladyslav Heratskjevitsj is gediskwalificeerd doordat hij met een bepaalde helm naar beneden wou. 

Even kort, voor als u alleen maar naar de boodschappen van Jutta heeft gekeken: het ging hierbij niet om een extra aerodynamisch geval, maar deze Oekraiense Skeletonner had een helm met portretten en namen van sporters die niet meedoen aan de Olympische Spelen. Nooit meer. En dat komt omdat zij zijn gesneuveld bij het uitkomen voor hun land om de agressie van de Russen te stoppen. 

Wellicht even ter herinnering: 4 jaar geleden combineerde Putin een statusbezoek aan de Spelen van Beijing met het ophalen van een soort van goedkeuring bij Xi. Drie dagen na de Spelen begon de invasie. 

Een Olympiade later mag zo’n helm niet?? De portretten zijn alleen nog maar van die sporters die Heraskjevitsj zelf kent en die al sporters waren, voordat ze werden geslachtofferd. Bij al diegenen die nooit zullen kunnen sporten, kunnen we alleen ongezien stilstaan. 

Ik vind dit een schandalige en hypocriete manier om te zeggen dat sport en boodschappen gescheiden moeten blijven en ik kan alleen maar hopen dat de boodschap van deze held des te beter overkomt door de ophef. Geroyam Slava!

Happy Endings

Donar heeft ons dit seizoen al mooie wedstrijden laten zien. En het is het einde dat je meestal bijblijft Een mooi einde van een wedstrijd kan ontstaan door “gallery play”, zoals laatst tegen Kortrijk. Lekkere pot. Het team staat voor, ze voelen zich goed. Vergeten is de mazzel, die je bij sport ook nodig hebt, en het gevoel groeit dat deze wedstrijd hen niet meer kan ontglippen. Soms ontstaat zelfs de illusie van onoverwinnelijkheid; vaak komen dan, met de stroom mee, de mooiste acties.

Maar minstens net zo mooi is de overwinning met de game on the line. De “buzzerbeater,” zoals die schitterende uit in Engeland, of, aan de andere kant, de ontlading na de misser van Brussel, toen het zo glad was… 

Commentatoren in dat rare land over de plas werken vaak ook naar zo’n puntje-van-de-stoel-einde toe. Ze houden bij hoe spannend het kan worden: “…and it is a one possession game….” 

Waar we het bij basketball over eens kunnen zijn, is dat het in de laatste minuten een heel ander spelletje wordt. “A whole new Ballgame”. Bij groot verschil krijgen de bankspelers minuten. Bij klein verschil kunnen we verwachten dat de ploeg met voorsprong voor zekerheid gaat en de bal in de ploeg probeert te houden -verstandig, maar je zou dit ook tijdrekken kunnen noemen - en dat er door de andere kant opzettelijk -logisch, maar in zekere zin onsportief- fouten worden gemaakt om de klok te stoppen. 

Het einde van de wedstrijd is echt pas daar “when the fat Lady sings”. Dus daar trainen ploegen ook op. Spel met 5 tegen 5, met een score op het bord en minuten op de klok, is realistischer als training, dan de gebruikelijke partijtjes tot de zoveel. Basketball kent een levende klok en een ‘tijdsgebonden” einde. Een onverbiddelijke buzzer.

Maar basketballers kennen uit eigen ervaring op training ook de ontlading na die laatste, beslissende score heel goed. Een ‘gebeurtenis-einde’ is ook heerlijk. In officiële wedstrijden heb je zo’n einde maar heel soms. En dus gaan er ook wel stemmen op die voor een ander einde pleiten. Bijvoorbeeld de door een zekere Nick Elam bedachte manier van spelen, waarbij de klok op 4 minuten voor het einde wordt uitgezet. Vervolgens wordt er gespeeld tot een eindscore, bepaald door het aantal punten van de ploeg die voorstaat, plus een van tevoren vastgesteld aantal. (vaak gebaseerd op 10% van de gemiddelde score in die competitie, zeg tachtig punten per team) Dus bij 75-71 wordt doorgespeeld tot een van beide ploegen 75+8=83 bereikt of passeert. 

Wie er ook wint: je eindigt bij deze manier van spelen met een score. Op elk schot volgt een rebound, nooit is de laatste actie uitdribbelen en ook nooit is er meer verlenging. Het Elam-einde wordt in bepaalde competities en toernooien ook inderdaad toegepast. Soms als interessant experiment, soms uit volle overtuiging. Overigens is het ook gebruikt in de NBA-All Star game. Of het daar helpt om die een beetje het aanzien waard te maken, en ook of dat ook dit jaar weer gebeurt, vraag ik me af. 

Welke regels er ook gelden: Mooi wordt het verhaal van de wedstrijd vooral als een van de ploegen vanuit geslagen positie, of na het uitvallen van een topspeler er toch weer een wedstrijd van maakt. 

Tolkien beschrijft het ideale sprookje: Het licht verslaat het duister… Via grote tegenslag gaan we naar een happy end. Hij noemt dit een “goede ramp”. “There are no mistakes, only happy accidents” zoals een andere 20ste eeuwse grootheid zou zeggen. Na de thee werden de bordjes verhangen…Tevreden togen de fans huiswaarts en genoten nog lang en gelukkig.

coach Kaj

Basketball opgelost?

 

Wat een fijn stuk in het Dagblad. De lach is terug. De dingen zijn opgelost. Basketball ziet er positief uit. 

Velen van jullie zullen het aardige filmpje over Steph Curry, gezien hebben. Curry heeft een hele organisatie opgetuigd om een perfecte video te maken waarin het lijkt of hijzelf vanaf een reusachtig billboard de volle maan loslaat, onderweg naar een ongetwijfeld ringroze score ergens diep in het universum. Daar zijn astronomen en meteorologen aan te pas gekomen om de ploeg van fotografen te ondersteunen om uiteindelijk de perfecte beelden te schieten. Doelstelling geformuleerd, samenwerking opgetuigd, niets aan het toeval overgelaten. Stefan, het bestuur en de hele Donarorganisatie hebben iets vergelijkbaars neergezet. 

De toewijding en de precisie van de uitvoering van dit project dienen daarnaast als metafoor voor eenzelfde mate van organisatie, die op de vloer vooraf gaat aan een zo goed mogelijk schot. Succes in basketball staat of valt met de voorbereiding: Betere schoten dan de tegenpartij en meer daarvan. Basketball opgelost? De juiste manier gevonden?

Gezien het spelbeeld -nog meer dan gezien de resultaten- doet Donar het inderdaad aardig. De spelers zijn niet van het gerommel onder de basket, maar wel van het wat directere spel, met flink wat spacing. Veel goede teams spelen tegenwoordig zo, waardoor sommige liefhebbers wel eens wat mopperen dat het allemaal op elkaar lijkt. We hebben ooit wel eens een epidemie meegemaakt, dat we in Nederland allemaal “de flex” speelden en we geeuwend van de Hollanditis in slaap vielen op de tribune. De huidige manier van spelen is dan wel internationaal verspreid, maar toch een stuk dynamischer en krijgt van mij het voordeel van de twijfel.

Ook voor Curry wordt er, best ver van de basket, een eerste actie opgezet. In het schaken zou je van een opening speken. Een pick and roll of een hand-off is nu meestal weer het Queens Gambit onder de openingen, waar dat een paar jaar geleden eerder een highpost cut was. Er komt dan een heel klein gaatje, dat zelfs voor Curry nog niet genoeg ruimte voor een schot oplevert, maar op die minimale aanpassing die er nu voor de verdediging ontstaat, bouwt de aanval door. Ik noem dit wel eens “zegeltjes sparen”, een paar goede beslissingen later is de kaart vol en kan er verzilverd worden; De maan in de basket.

Gezien het grote aantal teams dat overal inmiddels zo speelt, is over het eindeffect nog niet zoveel verschil van inzicht. Slim kopiëren is vaak beter dan slecht bedenken. Over de manier waarop teams  en spelers die ‘cracks’ in de verdedigingen kunnen leren te bespelen, bestaat dat wel. Sommige teams hebben tientallen openingen om uit te kiezen. In het team van Curry tekent de coach nauwelijks nog iets op het coachbord, volgens eigen zeggen. En dat verschil van coachopvatting heeft ook gevolgen voor de manier waarop je spelers opleidt, binnen je geoliede, toekomstgerichte organisatie. Daarover dan weer een andere keer. 

Dat er gelachen wordt bij Donar is mooi. leuk om te zien. Maar een lach die beklijft, is elke keer anders. Leuk basketball is goed basketball. We gaan er weer voor zitten.